woensdag, 24. juni 2009 - 17:35

Belangrijke middeleeuwse kloosterarchieven in bruikleen

Arnhem

De Abdij van Berne heeft onlangs de archieven van de abdij Mariënweerd bij Beesd en het klooster Mariënschoot bij Zennewijnen in bewaring gegeven aan het Gelders Archief. De archieven van deze belangrijke Norbertijner kloosters bestrijken de 13e tot begin 17e eeuw.

Het Gelders Archief was tot nu toe alleen in het bezit van kopieën van een beperkt deel van de archieven.

De norbertijner abdij Mariënweerd bij Beesd werd rond 1129 gesticht door Alvarde, weduwe van Hendrik, graaf van Cuyk. De abdij groeide vrij snel uit tot een van de belangrijkste in de Nederlanden. Zij bezat talrijke pastorieën, goederen en landerijen, speelde een rol op religieus-artistiek gebied en was moederabdij voor enkele andere kloosters, onder meer voor Berne en het Maria Magdalenaklooster in Nijmegen. De abdij is in het verleden geregeld geplunderd en in brand gestoken tijdens conflicten tussen Utrecht, Holland en Gelre. Aan het einde van de 16e eeuw, na de Reformatie, kwamen de bezittingen van Mariënweerd aan de Gelderse overheid, met uitzondering van de bezittingen in het graafschap Buren. De abdij zelf kwam in 1734 in het bezit van de graaf van Bylandt. Het landgoed is thans eigendom van de adellijke familie Van Verschuer en bekend vanwege de landgoedevenementen, waaronder verschillende fairs.

Van het archief voor 1592 zijn slechts fragmenten over, vermoedelijk door de plunderingen, brandstichtingen of evacuaties. Het oudste stuk in het abdijarchief is een akte uit 1248 van de rooms-koning Willem waarin hij de abdij Mariënweerd in bescherming neemt.

Het norbertinessenklooster Mariënschoot bij Zennewijnen (Tiel) genoot bekendheid vanwege een kapel waar Maria werd vereerd. Vele bedevaartgangers vonden hun weg naar Mariënschoot. Het klooster dateerde uit het begin van de 13e eeuw en werd in 1572 definitief verwoest.

Het archief van klooster Mariënschoot is in bewerking en niet ter inzage. In het archief bevinden zich 285 getypte transcripties van charters, die deels zijn gepubliceerd in het Oorkondenboek van Gelre en Zutphen tot 1326 (E.J. Harenberg, Den Haag, 1980).
Provincie:
Tag(s):