maandag, 15. maart 2010 - 21:49 Update: 08-07-2014 1:05

Romeinse textielarbeiders deden al ‘lopendebandwerk’

Nijmegen

Archeoloog Miko Flohr onderzocht het werk van fullones of vollers, textielbewerkers in Rome, Ostia en Pompeii in de eerste eeuwen na Christus.

Op sommige plaatsen, ontdekte hij, was dat werk onverwacht grootschalig en efficiënt georganiseerd, op een manier die duidelijk gericht was op winstmaximalisatie.

Anonieme sfeer

Flohr vond 'vollerijen' terug waar 50 tot 100 man op de werkvloer hebben gestaan. 'Als je de opgravingen goed bekijkt, zie je: hier woonden voor het eerst mensen niet meer bij hun werk, maar daar moesten ze van huis naar toe komen. Taken werden opgesplitst, de ruimte was ingericht naar de opeenvolgende delen van het proces. En: arbeiders stonden in rijen naast elkaar, waardoor onderlinge communicatie moeilijk was. Mensen konden elkaar niet in de ogen kijken en het was erg lastig, zo niet onmogelijk om een gesprek te voeren met collega’s die niet direct of vrijwel direct naast je stonden. Dit leidde tot een nogal anonieme sfeer.’

Unieke ontdekking

In de geschiedenis komen vergelijkbare rationele productieprocessen niet voor tot aan de industriële revolutie. ‘We wisten dat de Romeinen nadachten over efficiënte organisatie van werk, maar dat het zo ver uitgewerkt was, is nieuw’, aldus Flohr. Hij noemt zijn ontdekking uniek – met een kleine slag om de arm: ‘Elders in de antieke steden kom je deze manier van werken niet tegen. Maar ik ben nu wel heel benieuwd hoe het in China, in de Han-dynastie, was.’

Miko Flohr promoveert op 22 maart aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Lees meer over zijn onderzoek.
Categorie:
Tag(s):