dinsdag, 12. februari 2013 - 20:48

Meer speelruimte rechter bij verlengen tbs

Den Haag

De rechter die beslist over een verlenging van tbs kan zelf beoordelen of sprake is van een geweldsmisdrijf op basis waarvan verlenging mogelijk is, zo oordeelt de Hoge Raad dinsdag.

Die mogelijkheid doet zich alleen voor als de rechter die de tbs in eerste instantie oplegde zich niet duidelijk erover heeft uitgelaten of er een geweldsmisdrijf is.

De Hoge Raad beslist op een vordering tot cassatie in het belang der wet van de procureur-generaal bij de Hoge Raad. Die vordering gaat over de vraag welke speelruimte er is voor de rechter die beslist over de verlenging van een tbs (de verlengingsrechter) als de rechter die de maatregel heeft opgelegd (de opleggingsrechter) niet met zoveel woorden heeft gezegd dat er sprake was van een ‘geweldsmisdrijf’.

Dit is van belang omdat alleen in het geval van een veroordeling voor een geweldsmisdrijf een tbs na vier jaar verder kan worden verlengd. De vordering van de procureur-generaal houdt verband met een recente uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Daarin worden uitspraken gedaan over de verhouding tussen de beslissing van de opleggingsrechter en van de verlengingsrechter bij het bepalen van de maximale duur van een tbs.

In de wet is bepaald dat de opleggingsrechter zich er over moet uitlaten of van een geweldsdelict sprake was. Van zijn oordeel hangt af of de tbs na vier jaar nog mag worden verlengd. Aan dat oordeel is de verlengingsrechter dan gebonden.

Maar als de opleggingsrechter zich daarover niet (duidelijk) heeft uitgelaten, heeft de verlengingsrechter een zekere vrijheid bij de uitleg van het vonnis van de opleggingsrechter, zo oordeelt de Hoge Raad vandaag.

De verlengingsrechter dient zich dan af te vragen of uit het vonnis aan de hand van de feitelijke en juridische vaststellingen kan worden afgeleid of al dan niet van een geweldsmisdrijf sprake was. Daarbij wijst de Hoge Raad er op dat die uitleg van het vonnis voor de veroordeelde niet als een verrassing mag komen.

In deze zaak, waarin cassatie in het belang der wet is ingesteld, wees het hof (als verlengingsrechter) een vordering tot verlenging van een tbs-maatregel af (LJN BX8788). Volgens de Hoge Raad heeft het hof een te beperkte uitleg gegeven aan het vonnis van de rechter die de tbs had opgelegd. De Hoge Raad vernietigt deze beslissing in het belang der wet.

Een cassatie in het belang der wet brengt geen verandering in de beslissing in deze specifieke zaak. Er zijn dus geen rechtsgevolgen voor de betrokken partijen. Cassatie in het belang der wet geeft richting in toekomstige soortgelijke zaken.

In de door de taskforce van de Raad voor de rechtspraak en het Openbaar Ministerie geselecteerde zaken waarin tbs mogelijk niet kan worden verlengd, zal opnieuw moeten worden bekeken of de aanwezige speelruimte van de verlengingsrechter tot verlenging kan leiden.
Provincie:
Tag(s):