Rechtspraak juicht enkelband als nieuwe hoofdstraf toe
De Raad voor de rechtspraak juicht invoering van de elektronische detentie als zelfstandige hoofdstraf toe. Dat schrijft de Raad – na overleg met de gerechten – in een advies over het initiatiefwetsvoorstel 'Slimmer straffen'. Het voorstel geeft rechters de mogelijkheid om te kiezen voor elektronische detentie in plaats van een korte gevangenisstraf, taakstraf of boete. Zij zijn daarmee nog beter in staat om maatwerk te leveren.
Korte celstraffen terugdringen
Doel van het voorstelU verlaat Rechtspraak.nl (internetconsultatie.nl) is het terugdringen van het aantal kortdurende gevangenisstraffen. Van deze straffen is bekend dat ze beperkt bijdragen aan het voorkomen van nieuwe strafbare feiten. Tegelijkertijd kunnen celstraffen tot zes maanden wel veel zogenoemde detentieschade veroorzaken, bijvoorbeeld als veroordeelden daardoor hun werk en woning kwijtraken. Als de rechter meer strafsoorten heeft om uit te kiezen, kan beter rekening worden gehouden met deze negatieve effecten van kortdurende vrijheidsstraffen en kan het risico op recidive worden verlaagd. Ook kan door de introductie van elektronische detentie als hoofdstraf de druk op de schaarse capaciteit in de gevangenissen worden verminderd.
Scheiding der machten
Alleen de rechter mag bepalen of een vrijheidsbenemende straf wordt opgelegd en hoelang die straf moet duren. Ook daarom onderschrijft de Raad voor de rechtspraak het voorstel om van elektronische detentie een hoofdstraf te maken. Zolang elektronische detentie geen hoofdstraf is maar een executievorm (een manier om een straf uit te voeren) zou de Dienst Justitiële Inrichtingen kunnen beslissen dat een veroordeelde zijn gevangenisstraf thuis mag uitzitten met een enkelband. Elektronische detentie is echter een wezenlijk andere en lichtere straf dan reguliere gevangenisstraf. Een strafsoort mag niet worden aangepast na een uitspraak van de rechter. Dit brengt de rechtsgelijkheid, rechtszekerheid en scheiding der machten in het geding.