Meer dan de helft van de inwoners volgt bewust minder nieuws
Vrijwel alle inwoners van Drenthe en Groningen volgen dagelijks het nieuws, maar tegelijkertijd kiest een groep er bewust voor om minder nieuws te consumeren. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van Trendbureau Drenthe en Sociaal Planbureau Groningen binnen de reeks ‘Iedere stem gehoord’.
Voor het onderzoek vulden ruim 4.000 inwoners een vragenlijst in en gingen onderzoekers in gesprek met 30 inwoners uit beide provincies. Het onderzoek brengt in beeld hoe inwoners nieuws gebruiken, welke nieuwsbronnen zij gebruiken en vertrouwen, en welke verbeteringen zij graag zouden zien in het huidige nieuwsaanbod.
Nieuws blijft belangrijk
Uit het onderzoek komen duidelijke patronen naar voren. Vrijwel alle inwoners volgen dagelijks het nieuws via meerdere kanalen, zoals nieuwswebsites, televisie, radio en kranten. Een kleinere groep inwoners gaf aan nieuws bewust gedeeltelijk of volledig te mijden. Voor meer dan de helft van de inwoners geldt dat zij tegenwoordig bewust minder nieuws consumeren dan voorheen.
Hoewel de meerderheid van de inwoners aangeeft nieuwsmedia over het algemeen te vertrouwen, is dit vertrouwen volgens velen afgenomen ten opzichte van vroeger. Inwoners geven aan dat zij het nieuws soms als te eenzijdig ervaren en vinden dat Nederlandse media regelmatig meningen presenteren in plaats van objectieve feiten. Er bestaat daarom een duidelijke behoefte aan meer feitelijke en neutrale berichtgeving. Daarnaast denkt meer dan de helft van de inwoners minstens één keer per week nepnieuws tegen te komen. Volgens de meeste inwoners verspreidt dit nepnieuws zich voornamelijk via ‘nieuwe media’, zoals sociale media.
Meer nuance en meer positief nieuws
Uit de gesprekken met inwoners komt een duidelijk beeld naar voren van wat zij missen in het huidige nieuwsaanbod. Veel mensen hebben behoefte aan meer achtergrondinformatie, verdieping en nuance. Zij willen beter begrijpen waarom ontwikkelingen plaatsvinden en welke verschillende perspectieven er bestaan.
Daarnaast vinden inwoners dat nieuws vaak sterk gericht is op problemen, conflicten en negatieve gebeurtenissen. Zij zouden graag meer aandacht zien voor positieve ontwikkelingen, inspirerende initiatieven en verhalen die mensen met elkaar verbinden.
Nieuws moet toegankelijk blijven
Een ander aandachtspunt is de toegankelijkheid van nieuws. Inwoners noemen ingewikkeld taalgebruik en betaalmuren als belangrijke drempels. Hierdoor is kwalitatieve journalistiek volgens hen niet voor iedereen even bereikbaar.
Ook groeit de noodzaak voor mediawijsheid. Door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en de toenemende hoeveelheid online informatie vinden inwoners het steeds belangrijker om kritisch te kunnen beoordelen welke informatie betrouwbaar is en welke niet. Volgens inwoners ligt hierin een belangrijke rol voor bibliotheken. Ook het onderwijs heeft hierin een belangrijke taak. Kinderen en jongeren groeien op in een omgeving waarin zij dagelijks worden blootgesteld aan grote hoeveelheden informatie. Daarom is het essentieel om al op jonge leeftijd de basis te leggen voor mediawijsheid, zodat zij leren informatie kritisch te beoordelen en weloverwogen keuzes te maken.
Iedere stem gehoord
Dit onderzoek maakt deel uit van de reeks Iedere stem gehoord. Met deze reeks brengen Trendbureau Drenthe en Sociaal Planbureau Groningen ervaringen, opvattingen en perspectieven van inwoners in beeld die in beleid en praktijk niet altijd zichtbaar zijn. Het onderzoek naar nieuwsgebruik laat zien dat inwoners zich betrokken voelen bij wat er in de samenleving gebeurt, maar tegelijkertijd zoeken naar meer vertrouwen, nuance en toegankelijkheid in het nieuws.