Nieuwe cijfers: tot 75% van mensen met een verslaving heeft trauma
Verslaving wordt vaak gezien als het probleem zelf. Maar nieuw en bestaand onderzoek laat een ander beeld zien: tot wel 75% van de mensen in verslavingsbehandeling heeft een traumatische ervaring meegemaakt. Daarmee lijkt verslaving in veel gevallen niet het beginpunt, maar juist het zichtbare gevolg van onderliggende psychische problematiek.
Ook blijkt dat 30 tot 50% van de cliënten in de verslavingszorg PTSS-symptomen heeft. Tegelijkertijd hebben mensen met een trauma vier tot vijf keer meer kans om een verslaving te ontwikkelen. Deze cijfers maken duidelijk: trauma en verslaving zijn geen losse problemen, maar vaak twee kanten van hetzelfde verhaal.
Het zichtbare probleem krijgt aandacht, de oorzaak blijft verborgen
Toch blijft die link in de praktijk vaak onderbelicht. Middelengebruik is zichtbaar en leidt sneller tot hulpvragen, terwijl onderliggende klachten zoals angst, stress of herbelevingen minder snel worden herkend. Daardoor wordt verslaving regelmatig behandeld als een op zichzelf staand probleem. Volgens experts is dat een gemiste kans.
“Wanneer we verslaving behandelen als middelenprobleem, missen we een groot deel van het verhaal”, zegt Miranda, verslavingsdeskundige. “Gebruik kan een manier zijn om met trauma of stress om te gaan. Als je dat niet meeneemt, blijft de kans op terugval bestaan.”
Gelijktijdig behandelen werkt beter dan wachten
Onderzoek laat zien dat een gecombineerde aanpak juist effectief kan zijn. Traumabehandeling kan veilig gelijktijdig met verslavingszorg worden gestart, zonder dat eerst volledige abstinentie nodig is. Daarbij nemen PTSS-klachten vaak sneller af, terwijl de resultaten van de verslavingsbehandeling niet verslechteren.
Internationaal groeit een andere kijk op verslaving
Internationaal groeit daarom de aandacht voor zogenoemde trauma-informed care: een aanpak waarbij hulpverleners expliciet rekening houden met de rol van trauma. Grote studies tonen aan dat bijna tweederde van de volwassenen minstens één traumatische ervaring in de jeugd heeft meegemaakt; dit vergroot het risico op latere verslavingsproblemen aanzienlijk.
Buitenlandse voorbeelden laten zien dat vroegtijdige herkenning verschil kan maken. In IJsland leidde een brede preventieaanpak tot een daling van alcoholgebruik onder jongeren van 42% naar 5% in twintig jaar tijd.
Verslaving begrijpen begint bij wat je niet ziet
De cijfers roepen een belangrijke vraag op: hoeveel verslavingsproblemen zouden voorkomen kunnen worden als trauma eerder wordt herkend en besproken? Steeds meer onderzoekers en behandelaren pleiten daarom voor een bredere kijk op verslaving. Niet als probleem van middelengebruik, maar als signaal van onderliggende psychische belasting.