Hoe word je beter in presenteren? 5 dingen die het verschil maken

Amsterdam

Zenuwen voor een presentatie? Met deze tips presenteer je zelfverzekerder, of je nu pitcht voor een klant of een bedrijfspresentatie laten maken hebt.

Je staat op het punt om te beginnen. Je handen zijn een beetje klam, je stem voelt hoger dan normaal, en die ene collega vooraan kijkt je aan alsof hij nu al weet dat je gaat stotteren. Herkenbaar? Bijna iedereen die weleens moet presenteren, heeft dit gevoel gehad. De vraag is niet of je zenuwen hoort te hebben, want die horen er gewoon bij. De vraag is: hoe zorg je dat ze je niet in de weg zitten?

Waarom de meeste presentaties niet blijven hangen

Denk terug aan de laatste presentatie die je hebt gezien. Weet je nog waar die over ging? Bij de meeste mensen is het antwoord: vaag. Te veel tekst op de slides, een spreker die zijn eigen sheets voorleest, of juist een verhaal dat zo generiek is dat het overal en nergens over gaat. Soms is het ook gewoon te veel informatie in te weinig tijd: iedereen wil zijn hele kennis delen, en dan verdrinkt de boodschap in de details. Dat is precies waarom presenteren als vaardigheid zo interessant is. Het gaat niet om hoeveel je weet, maar om hoeveel daarvan blijft hangen bij je publiek. Een presentatie van twintig minuten waar mensen na afloop nog één ding van onthouden, is uiteindelijk effectiever dan een presentatie waar niets van beklijft.

Zo kom je zelfverzekerder over

Er zijn een paar dingen die direct verschil maken, ook als je morgen al moet presenteren.

• Ken je publiek. Praat je tegen een directie, een klant of collega's? Elke groep wil iets anders horen, en wat voor de één overtuigend is, komt bij de ander juist overdreven over.
• Begin sterk. De eerste dertig seconden bepalen of mensen aanhaken of afhaken. Een sterke openingszin werkt beter dan een lange introductie over jezelf.
• Adem rustig. Klinkt simpel, maar een korte, gejaagde ademhaling is vaak precies wat je stem instabiel maakt. Drie keer diep ademhalen vlak voor je begint, helpt echt.
• Oefen hardop. Niet in je hoofd, maar echt hardop, het liefst een keer voor iemand anders die je eerlijke feedback durft te geven.

Heb je écht last van black-outs of trillende handen? Dat overkomt de meeste mensen weleens, en er is genoeg te doen aan omgaan met spreekangst, van ademhalingsoefeningen tot simpelweg goed voorbereid de zaal in stappen. Wie weet welk publiek hen treft, hun verhaal heeft georganiseerd en de apparatuur heeft getest, voelt vaak al een groot deel van de spanning wegzakken.

Lichaamstaal en stiltes: de kracht van wat je niet zegt

Wat je zegt, is maar een deel van het verhaal. Hoe je erbij staat, telt minstens zo zwaar mee. Sta stevig, met beide voeten op de grond, in plaats van van je ene been op je andere te wiebelen. Maak oogcontact, ook al voelt dat in het begin ongemakkelijk. En durf een stilte te laten vallen na een belangrijk punt. Veel sprekers vullen elke seconde met woorden uit pure zenuwen, terwijl een korte stilte juist ruimte geeft aan wat je net hebt gezegd. Het publiek gebruikt die stilte om even na te denken, en jij gebruikt hem om je volgende zin scherp te krijgen.

Minstens zo belangrijk: de presentatie zelf

Je kunt de beste spreker van het bedrijf zijn, maar met een rommelige, te volle presentatie werk je jezelf alsnog tegen. Veel bedrijven laten elke afdeling zijn eigen versie van "het verhaal" maken, met als resultaat een lappendeken aan slides die niemand meer overziet. Een bedrijfspresentatie laten maken door specialisten kost weliswaar een investering, maar levert wél één samenhangend verhaal op: een heldere kernboodschap die zich aanpast aan wie er voor je zit, in plaats van een eenrichtingsverhaal af te draaien. Zo hoef je als spreker niet ook nog eens tegen een verwarrende slide te vechten.

Oefening blijft de sleutel

Niemand wordt in één keer een goede spreker. Wat wel helpt: kleine, herhaalde momenten van oefenen. Presenteer je interne update al eens hardop tegen een collega voordat je het bij de klant doet. Vraag na afloop van elke presentatie wat wél en niet werkte, en schrijf dat ergens op zodat je het niet vergeet tegen de volgende keer. Besef ook dat je publiek verandert: wat vorig jaar aansloeg bij je klanten, hoeft dat dit jaar niet meer te doen. Bedrijven die goed inspelen op die veranderende klantvraag merken vaak dat ze ook in hun presentaties scherper moeten worden, want een verhaal dat niet meer aansluit bij wat je publiek bezighoudt, landt gewoonweg niet, hoe goed je het ook brengt.

Van zenuwen naar zelfvertrouwen

Beter worden in presenteren is geen kwestie van talent, het is een kwestie van herhaling en de juiste voorbereiding. Zorg dat je verhaal klopt, dat je slides je helpen in plaats van afleiden, en dat je jezelf de kans geeft om te oefenen voordat het echt telt. Kleine aanpassingen, zoals rustiger ademhalen, een stilte durven laten vallen of simpelweg beter weten voor wie je staat, maken samen een groter verschil dan je zou verwachten. De volgende keer dat je voor een groep staat, hoeven die klamme handen je niet meer te verrassen, want dan weet je precies wat je moet doen.