Kabinet zet stap naar verplichte vaccinatie legkippen in strijd tegen vogelgriep
Het kabinet zet de komende periode verdere stappen in de aanpak van vogelgriep. 'Na een zware periode voor pluimveehouders met tientallen uitbraken, miljoenen geruimde vogels en besmettingen bij wilde vogels en zoogdieren, werkt het kabinet samen met de sector aan een plan voor verplichte vaccinatie van leghennen', zo meldt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) vandaag.
Risico’s voor mens en dier beperken
Ook zijn extra maatregelen getroffen om risico’s voor mens en dier te beperken. Dat schrijven de staatssecretaris van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in de derde voortgangsrapportage over het Intensiveringsplan preventie vogelgriep.
'Vogelgriep structureel terugdringen'
Staatssecretaris Silvio Erkens (LVVN): “Vogelgriep kan ontwrichtend zijn voor dieren, ondernemers en de samenleving. Samen met de sector zetten we daarom een nieuwe stap in het effectiever aanpakken van vogelgriep. Door in te zetten op onder andere vaccinaties kunnen we vogelgriep structureel gaan terugdringen. Hierbij zetten we een op een internationaal geaccepteerde aanpak zodat het niet ten koste van onze handel.”
Veelbelovende resultaten vaccinatieproeven
In 2023 is in opdracht van het ministerie van LVVN door Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) een veldproef gestart met twee vaccins. De resultaten laten zien dat de kans op een grote vogelgriepuitbraak op een bedrijf significant lager wordt door deze vaccinatie. In combinatie met het Europees surveillanceprogramma wordt een eventuele besmetting snel opgespoord. Volgens onderzoekers kan vaccinatie, in combinatie met monitoring en snelle bestrijding, toekomstige grote uitbraken helpen te voorkomen..
Vaccinatiepilot gestart
Naast de veldproef is in maart 2025 een vaccinatiepilot op een pluimveebedrijf gestart, om te kijken wat de gevolgen zijn van vaccinatie op de internationale handel. Deze pilot verloopt succesvol. De eieren van gevaccineerde kippen zijn op de Nederlandse markt verkocht en er zijn tot nu toe geen handelsbelemmeringen ontstaan.
Alertheid blijft noodzakelijk
Sinds oktober vorig jaar zijn in Nederland 51 besmette locaties vastgesteld en zijn ruim 2,25 miljoen vogels geruimd. Hoewel het aantal besmettingen sinds april is afgenomen, blijft volgens experts waakzaamheid noodzakelijk. Ook onder wilde vogels werd veel vogelgriep vastgesteld. Ook zijn besmettingen vastgesteld bij zoogdieren, waaronder katten, vossen en een zeehond. Er zijn daarnaast in januari antistoffen tegen vogelgriep gevonden bij melkvee op een bedrijf in Friesland.
Seizoensgriepvaccinatie
Het risico voor mensen wordt nog altijd als zeer laag ingeschat. Voor mensen die beroepsmatig in aanraking komen met vogelgriep, zoals pluimveehouders, dierenartsen en medewerkers van dierenambulances, is het risiconiveau verhoogd naar gemiddeld. Daarom wil het kabinet deze groepen vanaf het komende humane griepseizoen een seizoensgriepvaccinatie aanbieden.
Meer aandacht voor bioveiligheid en internationaal draagvlak vaccinatie
Naast vaccinatie blijft het kabinet inzetten op strengere bioveiligheidsmaatregelen op pluimveebedrijven. Sinds maart 2025 is elk commercieel pluimveebedrijf verplicht een bioveiligheidsplan te hebben. Een goede bioveiligheid blijft een van de belangrijkste maatregelen om ziekten, zoals vogelgriep, buiten de stal te houden.
Daarnaast wordt internationaal samengewerkt aan de acceptatie van producten van gevaccineerd pluimvee. Nederland heeft het initiatief genomen tot het oprichten van een internationale werkgroep met de Verenigde Staten, Canada, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, de Europese Commissie en de Wereldorganisatie voor Diergezondheid (WOAH).