Gehoorverlies bij vierduizend baby’s snel ontdekt
De neonatale gehoorscreening (NGS) door de jeugdgezondheidszorg bestaat twintig jaar. Deze gehoortest ontdekt ieder jaar binnen enkele weken na de geboorte, gehoorverlies bij zo’n tweehonderd baby’s. Dat betekent dat in twintig jaar tijd, zo’n vierduizend kinderen snel de juiste zorg en begeleiding konden krijgen, wat belangrijk is voor hun taal- en sociale ontwikkeling.
De neonatale gehoorscreening (NGS) door de jeugdgezondheidszorg bestaat twintig jaar. Deze gehoortest ontdekt ieder jaar binnen enkele weken na de geboorte, gehoorverlies bij zo’n tweehonderd baby’s. Dat betekent dat in twintig jaar tijd, zo’n vierduizend kinderen snel de juiste zorg en begeleiding konden krijgen, wat belangrijk is voor hun taal- en sociale ontwikkeling.
Binnen een maand, vaak al in de eerste week na de geboorte, worden baby’s gescreend. De gehoortest duurt een paar minuten en de kindjes merken er weinig van. Bijna 100 procent van de pasgeborenen doet mee. Dat zijn ruim drie miljoen kinderen sinds de landelijke invoering van de screening in 2006. Tot die tijd werd gehoorverlies vaak later, soms pas na het tweede jaar, opgemerkt. Dit kon leiden tot een taalachterstand en problemen met communiceren, bijvoorbeeld door vertraging in het leren praten. Als gehoorverlies in de eerste zes levensmaanden wordt opgespoord en een kind de juiste begeleiding krijgt, voorkomt of beperkt dit een taalachterstand.
De omvang van gehoorverlies kan variëren van licht- tot zeer ernstig. Bij gehoorverlies is het verstaan van spraak vaak moeilijker, vooral in groepen of bij achtergrondgeluiden. Hoortoestellen kunnen dan een middel zijn om kinderen te ondersteunen in de taal- en spraakontwikkeling. Bij ernstig tot zeer ernstig gehoorverlies zijn hoortoestellen soms niet krachtig genoeg, dan kan een cochleair implantaat (CI) toegang geven tot gesproken taal. Daarnaast is het gebruik van (ondersteunende) gebaren helpend. Het belangrijkste voor kinderen met gehoorverlies is goede en betrokken begeleiding, zowel vanuit de ouders als de zorg.
De kracht van de NGS zit niet alleen in de cijfers maar ook in de uitvoering. Meestal vindt de gehoortest thuis plaats. In het hele land zijn daarvoor 350 tot 400 screeners en 35 regiocoördinatoren actief. In een kwart van de gevallen wordt de test gedaan in het consultatiebureau. Deelname is gratis. Gemeenten betalen de gehoortest. Het RIVM voert de landelijke regie op het programma in opdracht van het ministerie van VWS. Het RIVM werkt hiervoor nauw samen met ketenpartners, zoals de jeugdgezondheidszorg, audiologische centra en de Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind (NSDSK).
De toekomst van het programma is gericht op het behouden van de kwaliteit en het waar mogelijk verder verbeteren van het proces en de methode. Daardoor blijft de neonatale gehoorscreening belangrijk voor een goede start van iedere baby.